Neger - een woord met connotatie


#1

Hallo allemaal,

Ik ben zojuist klaar met “Geboren verliezers” door Elvin Post. Ik heb het als een luisterboek - ik vond het een heel spannend verhaal een zou het jullie aanbevelen als jullie in verhalen van de Amerikaanse drugswereld geïnteresseerd zijn.

Ik vond een ding vreemd: het gebruik van het woord “neger”. In het Duits heeft het zo’n negatieve connotatie dat het helemaal niet gebruikt mag worden. Voor historische redenen is het begrepen als belediging en niet een neutraal woord.

In dat boek is het eerst gebruikt vanuit de perspectief van iemand die een zwart mens ontmoet. Misschien is de “neger” iets in zijn hoofd. Maar later zijn er enkele keren waar ik niet zo’n duidelijke verklaring voor kan zien.

Misschien is het woord in het Nederlands überhaupt niet zo negatief? Omdat het een luisterboek was kan ik helaas niet de pagina`s vinden en vertellen.

Het kan wel dat de auteur hiermee een bijzondere sfeer wilde creëren.

Groetjes, Eline


#2

Hoi Eline, ik ken het boek niet, dus ik weet niet wat de auteur ermee wilde zeggen.

Het woord neger kun je ook in het Nederlands maar beter niet gebruiken.


#3

Hoi Alex,

Bedankt voor het NRC-artikel. Het blijkt toch een klein verschil te zijn tussen het Nederlandse en Duitse “neger”.
De auteur is weliswaar niet met haar collega’s eens dat “neger” een neutraal woord is, maar in het Duits is er waarschijnlijk niemand van de hedendaagse pers dat die mening überhaupt zou delen.

Er zijn wel mensen die er zo over denken, maar zeker niet actieve journalisten. Het was gebruikt in een meer of minder neutrale manier - als er toen überhaupt sprake kon zijn van neutraal - vele decennia geleden. Dus zijn er vandaag oudere mensen, zoals bvb mijn ouders, die het neutraal bepalen en het soms onnodig vinden erover na te denken.
Als ik de zinnen vanuit het boek nu moest vertalen, zou ik zeker niet het Duiste “Neger” kiezen, omdat het hier een sterkere beledigende betekenis blijkt te hebben dan hoe Elvin Post het heeft bedoeld.

De auteur van NRC zegt: “In mijn dagelijks leven komt het woord ook steeds vaker langs. De meeste blanke mensen die ik ken, gebruiken het zonder vooroordeel. Om iemand duidelijk te omschrijven bijvoorbeeld: „Die neger daar helemaal links……”. Als compliment: „Negers kunnen goed dansen.””

Dat zou in het Duits niet kunnen. Normaliter zou iemand die het neutraal bedoelt in het eerste geval zeggen: “Die zwarte mens daar helemaal links”, zoals ook “die blonde of dikke of jonge of hoe dan ook eruit ziende mens daar links”.
Als je echter een zwarte mens wilt beledingen zou je vandaag waarschijnlijk ook niet meer “Neger” kiezen, maar eerder “Nigger”. “Neger” voelt een beetje ouderwets, vind ik.
“Nigger” zou een modernere versie van een bedoelde vernedering zijn.
Mogelijk dat het ouderwetse aspect van het Duitse “Neger” niet in het Nederlands bestaat en het daarom moeilijk precies te vertalen is.

Ik vind de zin “negers kunnen goed dansen” trouwens een echte voorordeel en helemaal niet een compliment. De feit dat blanke mensen die het zeggen, het positief bedoelen, maakt het alleen maar erger, omdat het een onbewuste manier van racisme is, en die is heel moeilijk te begrijpen en uit de hoofden te verwijderen.

Als ik het boek moest vertalen, zou ik dus kiezen tussen “Schwarzer” en “Nigger” - het eerste als het neutraal is en het tweede als het een belediging zou zijn.


#4

Hoi Eline, ik snap wat je bedoelt en misschien zijn er ook wel verschillen tussen jouw en mijn moedertaal, maar je mag niet vergeten dat het artikel in het NRC een opiniestuk is, dus een mening van een bepaald persoon.

Ik blijf erbij dat je neger als synonym voor zwarte (persoon met een donkere huidskleur) in het Nederlands beter niet kunt gebruiken.


#5

Neger ist für mich als dunkelhäutiger ein rassistisches Wort. Ich persönlich möchte nicht gerne so genannt werden. Gegen den Begriff “Negerkuss” habe ich allerdings nichts.


#6

Ik ben helemaal met je eens, Alex, en ook de auteur van het NRC-opiniestuk schrijft niet dat ze het meestal neutraal vindt, maar kan ze het wel in sommige gevallen accepteren, en dít zou ze, als ze Duitser was, waarschijnlijk niet hebben zeggen.

Bovendien ben ik niet met haar eens dat altijd de ontvanger van een woord bepaalt of het neutraal is of beledigend.
Er zijn zo veel onbewuste gevallen van discriminatie dat misschien ook de ontvangers hen niet altijd snappen, tenminste als ze niet veel erover nadenken.
Een interessant voorbeeld is het Duitse “Fräulein”. Toen ik kind was, werd het nog steeds gebruikt. En toen het verwijderd werd, zeiden vele mensen, ook de vrouwen, dat het onzin en artificieel was een “normal”woord te verwijderen. Een sterke vrouw zou zich toch niets aantrekken van een stom woordje!
Maar na enkele jaren viel het opeens negatief op als ouderwetse mensen het hen en weer nog steeds gebruikten.
Als het woord neger inderdaad ontwikkeld was, opdat het makkelijker zou zijn, een “neger” dan een “mens” te verkopen dan is dat voor mij een precieze verklaring voor het vernederingende aspect van “neger”. Ook al werd het tegenwoordig normaliter niet zo bedoeld.

Maar het zou voor mij tegenwoordig geen verrassing zijn als extremistische mensen zoals van de AFD ooit zulke woorden gaan gebruiken om te proberen ze weer “normaal” te laten lijken. Als dit gebeurt (ik hoop van niet!), dan zeker niet werkelijk om een woord neutraal te maken, maar om op subtiele manier het denken in racistische of soortgelijke categorieën te normaliseren.


#7

Hallo Zevener,

hast du den NRC-Artikel gelesen? Unter anderem wurde die Wortherkunft erklärt aus der Zeit des beginnenden Sklavenhandels. Um sich umständlichere Umschreibungen zu ersparen, bei denen man von „Menschen“ (die so und so aussehen bzw die und die Herkunft haben) hätte sprechen müssen, bediente man sich des „Negers“. Neger also damit eindeutig abgegrenzt von Mensch. Klar waren „Neger“ auch irgendwie Menschen, aber eben nicht so richtig. Und folglich konnte man sie dann auch leichter als Ware verkaufen.
Für mich ist das ein sehr konkreter und eindeutiger Beweis, dass „Neger“ tatsächlich schon von der Herkunft her immer schon übelst rassistisch war.
Nichtsdestotrotz hat man sich wohl an den Ausdruck gewöhnt und ihn später lange nach der Skkaverei auch noch verwendet, wenn man sich neutral zu äußern gedachte. Somit war also das, was man meinte, wenn man neutral sein wollte, nicht konform mit dem, was man gewohnheitsmäßig sagte.
Erst seit wenigen Jahrzehnten achtet man öffentlich mehr und mehr auf Worte, die inhaltlich wiedergeben, was gemeint ist. Auch wenn das ein anstrengender Prozess sein kann.
An sich sollte es ja völlig unerheblich sein, welche Farbe die Haut hat. Bis es soweit ist, dass es WIRKLICH genau das Gleiche ist, wenn man sagt: Der hat blonde Haare, die hat rote Haare und ist ein bisschen dick, der ist 2 m groß, die hat dunkelbraune Haut , einfach nur zum Umschreiben, und wo muss man überhaupt Leute umschreiben- das dauert wohl noch.

Ein völlig anderes Feld ist die ganze Genderproblematik. Aber auch dort spiegelt sich veraltetes Denken in der gebräuchlichen Sprache wieder, und von der Sprache wird dann wieder unbewusst ein bisschen das Denken mit geprägt.


#8

Und noch ein Punkt: Wie steht es mit dem altertümlichen „Mohren“? Rein gefühlsmäßig kommt es mir weniger rassistisch vor als „Neger“.
Als sei es auch früher mehr oder weniger eine ethnische Beschreibung gewesen ohne den menschenverachtenden Beigeschmack. Aber stimmt das??
Gibt es eine niederländische Übersetzung?

Groetjes, Eline


#9

Hallo Eline,

der “Mohr” als Mohr - z.B. bei Sarotti - ist sicherlich ähnlich zu sehen, wie der Begriff “Neger”. Ich würde ihn auch nicht verwenden und empfinde ihn als rassistisch.

Jedoch ist es auch so, dass es auch die Herleitung des “Mohren” von den “Mauren” gibt. Diese hatten ein großes medizinisches Wissen und daher auch die Existenz von “Mohren-Apotheken”. Hier liegt wohl ein sprachliches Missverständnis vor und ich würde nicht darauf drängen, diese Bezeichnung zu ändern. Aber ich würde auch keine neue Apotheke mehr so nennen.