Met of zonder “-e”?


#1

Hallo allemaal,

Ik ben volgende zinnen of zinsdelen tegen gekomen:

“Kan ik mijn jonge kind al noten en pinda’s geven?”

“Mijn kort verhaal…”

Kunnen jullie me uitleggen, waarom ze niet bvb “mijn jong kind”, of “mijn korte verhaal” hebben geschreven?
Is een van de twee fout? En welke dan?

Bedankt, Eline


#2

Ich weiß noch, dass wir im alten Forum über so etwas mal einen längeren Thread hatten, den ich aber nie richtig verstanden habe. Also würde mich die Antwort auch interessieren.


#3

@Laila und @Ludo haben das kürzlich zusammenfassend erklärt (der Link zur Genootschap Onze Taal funktioniert allerdings aktuell nicht mehr):


#4

Klopt. :disappointed_relieved:

Maar deze link is ook prima. :grinning:


#5

Hoi @Laila, @Oliver, @Andrea1
Hier is een nieuwe versie met meer voorbeelden van de verbuiging van bijvoeglijke naamwoorden:

In het kort: Een verbuigings-e, behalve:

  • bij een onzijdig woord na het onbepaalde lidwoord "een",

  • als er "niets" voor het onzijdige woord staat: Bijvoorbeeld: "Mooi huis te koop"._

  • in bijzondere gevallen.

Voorbeelden van gewone gevallen.

Mannelijke woorden:

  • een mooie man

  • twee mooie mannen

  • het mooie mannetje (1)

  • dat mooie mannetje (1)

  • [ _ ] mooie man, mannen, mannetjes

  • de mooie man, mannen, mannetjes (2)

Vrouwelijke woorden:

  • een mooie vrouw

  • twee mooie vrouwen

  • het mooie vrouwtje (1)

  • dat mooie vrouwtje (1)

  • [ _ ] mooie vrouw, vrouwen, vrouwtjes

  • de mooie vrouw, vrouwen, vrouwtjes (2)

Onzijdige woorden:

  • een mooi kind (onverbogen)

  • twee mooie kinderen

  • het mooie kind

  • dat mooie kind, kindje

  • [ _ ] mooi kind, kinderen, kindertjes (onverbogen)

  • de mooie kinderen, kindertjes, kindjes (2)

Bijzondere gevallen (3)

  • de chique man - de chique vrouw - het chique meisje

  • een chique man - een chique vrouw - een chic meisje

  • de Turkse man - de Turkse vrouw - het Turkse meisje

  • een Turkse man - een Turkse vrouw - een Turks meisje

  • de algemeen directeur (= de directeur van algemene zaken, zijn zaken zijn algemeen, niet de directeur)

  • de chronisch zieke (= de zieke heeft een chronische ziekte, de zieke zelf is niet chronisch)

  • een mooie, oude vrouw (komma, onafhankelijk van elkaar slaan mooi en oud op de vrouw)

  • de Duitse, Nederlandse en Engelse boeken

  • de Duits-Nederlandse grens - de Nederlands-Duitse grens

  • de Turks-Nederlandse vrouw

  • de groen-rode coalitie

  • de rood met witte vlag

Noten

(1) Verkleinwoorden enkelvoud zijn onzijdig

(2) Evenals "de": die, deze, mijn, onze, hun, zijn etc.

(3) https://onzetaal.nl/taaladvies/buigings-e-algemene-regels/
https://onzetaal.nl/taaladvies/een-groot-grote-man/
https://onzetaal.nl/taaladvies/de-muzikaal-muzikale-leider/
https://onzetaal.nl/taaladvies/buigings-e-het-centraal-centrale-station/

Hier staat de vorige versie

In het kort: Altijd een verbuigings-e, behalve

  • bij een onzijdig woord na het onbepaalde lidwoord “een”,
  • als er “niets” voor het onzijdige woord staat: Bijvoorbeeld: “Mooi huis te koop”._
  • bij uitzonderlijke gevallen (3) bijvoorbeeld
    *een groot man / een grote man
    *de Surinaams-Nederlandse man

Hier is een simpel overzicht van de gewone gevallen.

Mannelijke woorden:

  • een mooie man
  • twee mooie mannen
  • het mooie mannetje (1)
  • dat mooie mannetje (1)
  • [ _ ] mooie man, mannen, mannetjes
  • de mooie man, mannen, mannetjes (2)

Vrouwelijke woorden:

  • een mooie vrouw
  • twee mooie vrouwen
  • het mooie vrouwtje (1)
  • dat mooie vrouwtje (1)
  • [ _ ] mooie vrouw, vrouwen, vrouwtjes
  • de mooie vrouw, vrouwen, vrouwtjes (2)

Onzijdige woorden:

  • een mooi kind (onverbogen)
  • twee mooie kinderen
  • het mooie kind
  • dat mooie kind, kindje
  • [ _ ] mooi kind, kinderen, kindertjes (onverbogen)
  • de mooie kinderen, kindertjes, kindjes (2)

De verbuiging bij “chic” :

  • De chique man - de chique vrouw - het chique meisje
  • Een chique man - een chique vrouw - een chic meisje.

(1) Verkleinwoorden enkelvoud zijn onzijdig
(2) Evenals “de”: die, deze, mijn, onze, hun, zijn etc.
(3) https://onzetaal.nl/taaladvies/buigings-e-algemene-regels/


#6

Hallo, dit blijkt moeilijker te zijn dan ik verwacht had! :face_with_raised_eyebrow:
Oliver schreef[quote=“Oliver, post:3, topic:3022”]
Daarom is het dus: een Nederlands hoekje en het / mijn / jouw Nederlandse hoekje.
[/quote]

Dat is ook wat ik gedacht zou hebben. Maar waarom dan “mijn kort_ verhaal”? Misschien is het hier een uitzondering zoals in de link uitgelegd. Als het een kwestie van ritmegevoel is dan zou ik als een buitenlander echter amper in staat zijn om het juiste te kiezen. Daar heb ik te weinig immersion in de taal voor. :worried:


#7

Maar waarom dan “mijn kort_ verhaal”?

Onder “Uitzondering 2” kun je het wel in de link lezen. :slight_smile:

Uitzondering 2: in combinaties die zeer vaak voorkomen als vaste verbindingen

Voorbeelden:
het openbaar vervoer
het lager onderwijs,
het Algemeen Nederlands,
het Europees Parlement

Het is ook een vaste verbinding:
het kort verhaal = die Kurzgeschichte


#8

Precies, @Andrea1 heeft het goed uitgelegd: “kort verhaal” is een vaste uitdrukking --> ein fester Ausdruck. Es bezeichnet eine bestimmte literarische Gattung.

Vergleiche:
het kort verhaal --> die Kurzgeschichte
het korte verhaal --> die kurze Geschichte

Abgesehen davon kann man sich auf die Regeln für die Beugung des Adjektivs im Niederländischen gut verlassen. Für das buurtaal-Blog habe ich dazu mal eine Infografik erstellt (auch anderswo hier im Forum verlinkt)


#9

Als Nederlandstalige hoor ik in veel van die zogenaamde uitzonderingen toch iets vreemds. De buigings-e ontbreekt waardoor ze nu klinken als samenstellingen met een ontereche spatie.
Als voorbeeld:

  • het lager onderwijs maar (volgens de woordenlijst) wel de onderbouw
  • het openbaar vervoer maar (volgens de woordenlijst) wel het openbaarvervoerbedrijf

De woordenlijst geeft al wel “kortverhaal” (“Kurzgeschichte”)
Wellicht volgen er meer en krijgen we nog eens:

  • openbaarvervoer
  • lageronderwijs
  • algemeennederlands
  • europeesparlement
    Wie weet.

#10

Dat geloof ik niet, Ludo. De trend gaat eerder de tegenovergestelde richting op (spaties waar ze niet zouden moeten staan) …


#11

Zoals ook in het Duits… Ich kriege immer wieder die Krise wenn ich Dinge lese wie “Man hat fest gestellt”, “Die Versicherungs Gesellschaft”, und wahrscheinlich gibt es auch Leute, die “Kurz Geschichte” schreiben… :roll_eyes:


#12

Tsja, tegen een trend sta je machteloos.
Mijn goede vader zei weleens:
Loop een trend vooral niet voor de voeten,
want dan word je onder de voet gelopen.
Maar pas op: er kan nog een trend komen.


#13

Wenn Du aus der Krise gar nicht mehr rauskommen willst, dann lies mal regelmäßig die Webseiten der öffentlich rechtlichen Fernsehsender, dabei meine ich speziell tagesschau.de und ndr.de . Gehört zu meiner täglichen Morgenlektüre, da inhaltlich für mich interessant.
Ansonsten kommt einem da das kalte Grausen, da die Schreiberlinge dieser Medien nur ansatzweise der deutschen Sprache mächtig sind und ebenso die Endredakteure offensichtlich eher der Analphabeten-Fraktion zuzurechnen sind. Das betrifft sowohl Rechtschreibung als auch Grammatik sowie Wortwahl, Stil und Tippfehler. Da sind solche Sachen wie unpassende Getrenntschreibung nur eine winzige Teilmenge von. :face_with_raised_eyebrow:
Ich habe schon öfters überlegt, ob ich denen anbieten soll, für jeden Fehlerhinweis 1 Euro zu nehmen, das gäbe sicherlich ein schönes Taschengeld. :grin:
Was ich damit sagen will:
Es gibt immer weniger Leute, die die deutsche Sprache (und vermutlich auch die niederländische) richtig beherrschen. Das liegt in der Regel an Desinteresse, Faulheit, verkehrten Lehrmethoden und noch vielem anderen mehr.
Deshalb finde ich es schön, dass es in diesem Forum viele Leute gibt, die sich (teilweise sehr tiefgreifend) mit den Details der jeweiligen Sprache auseinandersetzen - davon sollte es mehr geben. :grin:


#14

Da kann ich aus vollem Herzen zustimmen. Es ist grauselig, was zu Papier gebracht oder gesprochen wird. Da viele Menschen in der Zeitungsbranche als Honorarkräfte arbeiten, nach Zeilen bezahlt werden und alles immer schnell gehen muss, um brandaktuell zu sein, achten die Endredakteure wahrscheinlich eher auf den Inhalt als auf Rechtschreibung und Grammatik. M.E. kann ich nur versuchen als gutes Vorbild zu wirken, in der Hoffnung, dass etwas ankommt beim Gegenüber. Was das Erlernen der Niederländischen Sprache angeht, bin ich sehr froh, korrigiert zu werden, damit ich eine neue Sprache “stapje voor stapje” erlerne.